CHƯƠNG 1:
Văn hóa - Tiến hóa.
Văn minh và Nhân văn.
Đến bây giờ là được nửa năm theo học ngành nghiên cứu xã hội học . Ngày nào cũng nghe các bạn và thầy chém gió về sự khác biệt văn hóa lẫn xã hội. Nghe thật nhàm chán! Chợt tự hỏi rằng: "Có bao giờ họ nghĩ đến mục đích cuối cùng của ngành xã hội học không?"
Thật ra thì chẳng riêng gì ngành xã hội học, các ngành khác cũng đều có chung một mục đích, đó là "phục vụ con người", đưa con người phát triển lên tầng cao mới.
Con người ta trông thì khác nhau nhưng rốt cục ai cũng muốn mình được thỏa mãn nhu cầu cá nhân, có tiền tiêu sài, ăn ngon mặc đẹp và được hưởng một cuộc sống thanh bình.
"Văn hóa - 文化" : Là quá trình thay đổi về mặt nhân thức của con người hoặc của một xã hội nào đó.
Trong quá trình thay đổi lâu dài đó, cái gì hữu ích được lưu truyền lại - gọi là "truyền thống".
Con người ta thường hay phân biệt sự khác nhau gữa các nền văn hóa nhưng thực ra đó là sự khác nhau giữa cách ứng xử, hoặc những gì đã được cô đọng lại -gọi là "phong tục, tập quán".
"Văn - 文": là kiến thức, nhận thức
Ta có các từ liên quan như "Văn học - 文学" - ngành học về nhận thức (mang tính nhân văn nhiều hơn), cách đối xử giữa người và người.. và nếu gọi là "môn học làm người" thì chuẩn hơn cả.
"Văn nghệ" : Nghệ thuật biểu diễn, nhằm phô ra để mọi người thưởng lãm (quan sát và cảm nhận)
"Văn minh" : Nhận thức, kiến thức sáng sủa.
Đỉnh cao hay điểm cuối của một quá trình thay đổi lâu dài (Văn hóa) được gọi là "Nền văn minh".
"Hóa - 化" : là sự thay đổi, chuyển hóa, biến hóa..
Ta có từ liên quan đó là "Tiến hóa - 進化”
"Tiến - 進 - すすむ” : tiến lên, tiến triển, tiến bộ..
Vậy "Tiến hóa" có nghĩa là quá trình thay đổi để tiến lên về mặt thể xác lẫn nhận thức của con người.
Đối với loài vật, "Tiến hóa" là quá trình thay đổi về mặt thể xác, hành vi để thích nghi với hoàn cảnh, môi trường sống.
"Thời gian vẫn cứ trôi, vạn vật thay đổi và con người cũng vậy. Quá trình thay đổi nhận thức (văn hóa) nếu không có "gia vị", nhu cầu [tiến hóa] thì con người ta sẽ chẳng bao giờ đạt đến được đỉnh cao [văn minh].
Thế kỷ 21 rồi, con người ta vẫn còn chém giết nhau, lừa lọc nhau, dọa dẫm, tinh vi như những con thú hoang. Ngẫm đến "Chủ nghĩa cộng sản" mà chợt thấy nực cười!
Ai đời, giai cấp công - nông lại đi lãnh đạo giai cấp tư sản, tri thức, khoa học và nghệ sĩ. Nó giống việc giảm giá trị của nhạc thính phòng, giao hưởng xuống tầm nhạc thị trường.. hay tác phẩm văn học kinh điển xuống tầm "tiểu thuyết 1 xu" vậy! Nó vừa hỗn xược, vừa điên khùng, ngược đời, đảo lộn giá trị thực.. "Chủ" thành "tôi tớ" và "tôi tớ" thành "chủ".. Nó vẫn tiếp diễn, xảy ra như bản chất của nó vậy!
Khoa học kỹ thuật ngày nay phát triển chóng mặt. Các loại vũ khí hiện đại siêu chính xác, các lý thuyết mới, ứng dụng tinh vi, lò hạt nhân mini hay ô tô bay.. Có thể nói là con người đã đạt đến đỉnh cao khoa học - kỹ thuật, có thể chưa chạm tới giới hạn gọi là "nền văn minh" nhưng ở mức độ nào đó thì cũng được gọi là "đỉnh cao khoa học, trí tuệ".
Các nền văn minh cũ như Atlantic, Ai Cập, Hy Lạp.. đã sụp đổ và biến mất vì thiên tai hoặc chiến tranh. Nếu vì thiên tai thì chẳng có gì có thể cản nổi.. nhưng vì chiến tranh thì quả thật đáng tiếc. Chúng ta đang lặp lại và giẫm chân vào những sai lầm cũ. Có lẽ nào sẽ xảy ra Thế Chiến 3? Có khi nào "nền văn minh" chưa xây xong lại phải sụp đổ vì chiến tranh?
Những quốc gia đã trải qua chiến tranh, hiểu được sự tàn khốc của nó - họ đã thay đổi để vươn tới sự nhân văn và cuộc sống yên bình. Nực cười thay! Những quốc gia thay đổi lại là những kẻ gieo rắc tội ác trong quá khứ như Nhật Bản, Đức.. Còn những quốc gia nạn nhân thì lại không nhận ra được giá trị của hòa bình, nhân văn, dân chủ, minh bạch.. như Trung Quốc, Việt Nam..
Những gì tồi tệ nhất của xã hội loài người thì họ đều đứng đầu như: buôn lậu, trồng cỏ (cần sa), săn bắn động vật quý hiếm, buồn sừng tê, ngà voi, vi phạm nhân quyền, bóc lột sức lao động của nhân dân, tham nhũng, giả dối, lạm dụng quyền lực... Chợt tự hỏi rằng: Đến bao giờ mới hết làm đầu gấu? Đến bao giờ mới thôi làm khỉ? Đến khi nào mới chịu tiến hóa?
Chợt thấy "làm người" quả thật là khó! Chữ "Nhân văn - 人文" và "Nhân đạo - 人道" mới thật xa xỉ và khó hiểu đến nhường nào!
"Nhân văn - 人文": Nhận thức, kiến thức về loài người.
Cái này giống như việc "đối nhân xử thế", "cách đối xử giữa người với người".
Ví dụ: Ông ấy là một người rất "nhân văn" - ý nói là tốt bụng, đối đãi tốt với mọi người xung quanh.
"Nhân đạo - 人道" : Con đường, các thức làm người.
Nhưng thực tế thì nó giống như trách nhiệm, nghĩa vụ bắt buộc phải có của con người - giúp đỡ và cứu giúp.
Ví dụ: Cuba đã tham gia "cứu trợ nhân đạo" các nạn nhân dịch Ebola tại Châu Phi bằng cách gửi 1 đoàn bác sĩ 20 người.
Thôi thì vẽ cái sơ đồ giải thích cho dễ hiểu:
Lạ một điều là: có rất nhiều người nghiên cứu ngôn ngữ học - hay thường nói về "văn hóa" - nhưng chẳng thấy ai có cách hiểu giống mình.
- "Văn" có nghĩa là những gì tốt đẹp, là cách đối nhân xử thế, là những gì mang tính "người".. nên người ta mới gọi là "người có văn hóa", hay là "văn minh - lịch thiệp", là "nhân văn".
- "Hóa" là sự thay đổi để vươn tới cái đích "hoàn hảo", có nghĩa là phải tiến hóa.
Cho nên: Sự thay đổi xuôi theo dòng thời gian để vươn tới cái đích "văn minh, nhân văn" được gọi là "Văn hóa".
- "Nhân Đạo": con đường để trở thành người.
---------------
Khi nói về sự khác biệt văn hóa - có nghĩa là nói về tốc độ thay đổi nhận thức cũng như tốc độ tiến hóa của một xã hội hoặc của con người. Bước chậm, hay lười bước thì quá trình "thành người" sẽ lâu hơn. Văn hóa chính là quá trình trở thành "người" và cũng chính là "nhân đạo" - cách làm người.
-----------
Văn hóa - Tiến hóa.
Văn minh và Nhân văn.
Đến bây giờ là được nửa năm theo học ngành nghiên cứu xã hội học . Ngày nào cũng nghe các bạn và thầy chém gió về sự khác biệt văn hóa lẫn xã hội. Nghe thật nhàm chán! Chợt tự hỏi rằng: "Có bao giờ họ nghĩ đến mục đích cuối cùng của ngành xã hội học không?"
Thật ra thì chẳng riêng gì ngành xã hội học, các ngành khác cũng đều có chung một mục đích, đó là "phục vụ con người", đưa con người phát triển lên tầng cao mới.
Con người ta trông thì khác nhau nhưng rốt cục ai cũng muốn mình được thỏa mãn nhu cầu cá nhân, có tiền tiêu sài, ăn ngon mặc đẹp và được hưởng một cuộc sống thanh bình.
"Văn hóa - 文化" : Là quá trình thay đổi về mặt nhân thức của con người hoặc của một xã hội nào đó.
Trong quá trình thay đổi lâu dài đó, cái gì hữu ích được lưu truyền lại - gọi là "truyền thống".
Con người ta thường hay phân biệt sự khác nhau gữa các nền văn hóa nhưng thực ra đó là sự khác nhau giữa cách ứng xử, hoặc những gì đã được cô đọng lại -gọi là "phong tục, tập quán".
"Văn - 文": là kiến thức, nhận thức
Ta có các từ liên quan như "Văn học - 文学" - ngành học về nhận thức (mang tính nhân văn nhiều hơn), cách đối xử giữa người và người.. và nếu gọi là "môn học làm người" thì chuẩn hơn cả.
"Văn nghệ" : Nghệ thuật biểu diễn, nhằm phô ra để mọi người thưởng lãm (quan sát và cảm nhận)
"Văn minh" : Nhận thức, kiến thức sáng sủa.
Đỉnh cao hay điểm cuối của một quá trình thay đổi lâu dài (Văn hóa) được gọi là "Nền văn minh".
"Hóa - 化" : là sự thay đổi, chuyển hóa, biến hóa..
Ta có từ liên quan đó là "Tiến hóa - 進化”
"Tiến - 進 - すすむ” : tiến lên, tiến triển, tiến bộ..
Vậy "Tiến hóa" có nghĩa là quá trình thay đổi để tiến lên về mặt thể xác lẫn nhận thức của con người.
Đối với loài vật, "Tiến hóa" là quá trình thay đổi về mặt thể xác, hành vi để thích nghi với hoàn cảnh, môi trường sống.
"Thời gian vẫn cứ trôi, vạn vật thay đổi và con người cũng vậy. Quá trình thay đổi nhận thức (văn hóa) nếu không có "gia vị", nhu cầu [tiến hóa] thì con người ta sẽ chẳng bao giờ đạt đến được đỉnh cao [văn minh].
Thế kỷ 21 rồi, con người ta vẫn còn chém giết nhau, lừa lọc nhau, dọa dẫm, tinh vi như những con thú hoang. Ngẫm đến "Chủ nghĩa cộng sản" mà chợt thấy nực cười!
Ai đời, giai cấp công - nông lại đi lãnh đạo giai cấp tư sản, tri thức, khoa học và nghệ sĩ. Nó giống việc giảm giá trị của nhạc thính phòng, giao hưởng xuống tầm nhạc thị trường.. hay tác phẩm văn học kinh điển xuống tầm "tiểu thuyết 1 xu" vậy! Nó vừa hỗn xược, vừa điên khùng, ngược đời, đảo lộn giá trị thực.. "Chủ" thành "tôi tớ" và "tôi tớ" thành "chủ".. Nó vẫn tiếp diễn, xảy ra như bản chất của nó vậy!
Khoa học kỹ thuật ngày nay phát triển chóng mặt. Các loại vũ khí hiện đại siêu chính xác, các lý thuyết mới, ứng dụng tinh vi, lò hạt nhân mini hay ô tô bay.. Có thể nói là con người đã đạt đến đỉnh cao khoa học - kỹ thuật, có thể chưa chạm tới giới hạn gọi là "nền văn minh" nhưng ở mức độ nào đó thì cũng được gọi là "đỉnh cao khoa học, trí tuệ".
Các nền văn minh cũ như Atlantic, Ai Cập, Hy Lạp.. đã sụp đổ và biến mất vì thiên tai hoặc chiến tranh. Nếu vì thiên tai thì chẳng có gì có thể cản nổi.. nhưng vì chiến tranh thì quả thật đáng tiếc. Chúng ta đang lặp lại và giẫm chân vào những sai lầm cũ. Có lẽ nào sẽ xảy ra Thế Chiến 3? Có khi nào "nền văn minh" chưa xây xong lại phải sụp đổ vì chiến tranh?
Những quốc gia đã trải qua chiến tranh, hiểu được sự tàn khốc của nó - họ đã thay đổi để vươn tới sự nhân văn và cuộc sống yên bình. Nực cười thay! Những quốc gia thay đổi lại là những kẻ gieo rắc tội ác trong quá khứ như Nhật Bản, Đức.. Còn những quốc gia nạn nhân thì lại không nhận ra được giá trị của hòa bình, nhân văn, dân chủ, minh bạch.. như Trung Quốc, Việt Nam..
Những gì tồi tệ nhất của xã hội loài người thì họ đều đứng đầu như: buôn lậu, trồng cỏ (cần sa), săn bắn động vật quý hiếm, buồn sừng tê, ngà voi, vi phạm nhân quyền, bóc lột sức lao động của nhân dân, tham nhũng, giả dối, lạm dụng quyền lực... Chợt tự hỏi rằng: Đến bao giờ mới hết làm đầu gấu? Đến bao giờ mới thôi làm khỉ? Đến khi nào mới chịu tiến hóa?
Chợt thấy "làm người" quả thật là khó! Chữ "Nhân văn - 人文" và "Nhân đạo - 人道" mới thật xa xỉ và khó hiểu đến nhường nào!
"Nhân văn - 人文": Nhận thức, kiến thức về loài người.
Cái này giống như việc "đối nhân xử thế", "cách đối xử giữa người với người".
"Nhân đạo - 人道" : Con đường, các thức làm người.
Nhưng thực tế thì nó giống như trách nhiệm, nghĩa vụ bắt buộc phải có của con người - giúp đỡ và cứu giúp.
Ví dụ: Cuba đã tham gia "cứu trợ nhân đạo" các nạn nhân dịch Ebola tại Châu Phi bằng cách gửi 1 đoàn bác sĩ 20 người.
Thôi thì vẽ cái sơ đồ giải thích cho dễ hiểu:
Lạ một điều là: có rất nhiều người nghiên cứu ngôn ngữ học - hay thường nói về "văn hóa" - nhưng chẳng thấy ai có cách hiểu giống mình.
- "Văn" có nghĩa là những gì tốt đẹp, là cách đối nhân xử thế, là những gì mang tính "người".. nên người ta mới gọi là "người có văn hóa", hay là "văn minh - lịch thiệp", là "nhân văn".
- "Hóa" là sự thay đổi để vươn tới cái đích "hoàn hảo", có nghĩa là phải tiến hóa.
Cho nên: Sự thay đổi xuôi theo dòng thời gian để vươn tới cái đích "văn minh, nhân văn" được gọi là "Văn hóa".
- "Nhân Đạo": con đường để trở thành người.
---------------
Khi nói về sự khác biệt văn hóa - có nghĩa là nói về tốc độ thay đổi nhận thức cũng như tốc độ tiến hóa của một xã hội hoặc của con người. Bước chậm, hay lười bước thì quá trình "thành người" sẽ lâu hơn. Văn hóa chính là quá trình trở thành "người" và cũng chính là "nhân đạo" - cách làm người.
-----------
Nhận xét
Đăng nhận xét